Anasayfa / Üniversite Notları

Konuşma Eğitimi Ders Notları

Konuşma Eğitiminde Öğretmenin Rolü Gönderge: Konuşucu ile dinleyici arasında anlamlı ve gerçek bir konuşma olmalıdır. Bu gerçekliğe gönderge denir. Gönderge üzerinde konuşulan konudur. Dil Göstergesi: Belirli bir dilde anlamı olan en küçük birimlere denir. “-yor” eki dil göstergesidir. Bir şeyi anlamlandırmak, dil göstergesini göndergeyle ilişkilendirmek demektir. Kod Çözme: Dinleyicinin kodlanmış dil bütünlüğünü parçalara ayırmasına ve başka parçalar arasında ilişki kurmasına denir. İletişim: Dinleyici ve konuşucu arasındaki kodlama ve kod çözme sürecidir. Kod: Alıcının anlayabileceği biçimde yapılabilen herhangi bir semboller grubudur. Kodlama yaparken nelere dikkat edilmelidir; İyi Kaynağın özellikleri; İyi Dinleyicinin özellikleri; Dilin Sisteminin İşleyişindeki birimler Sesbilimsel Bileşenler; Beyinde seslerin kodlanması ve sözcüklere dönüştürülmesi gerekir. Bu kodlama dilin bu bileşenini yansıtır. Bu aşamada bürün dizgisi yani vurgu, ritim ve ton ayarlanır. Kim konuşuyor > Sesin algılanması Ne konuşuyor > Dilin algılanması (anlam) Nasıl söylüyor > Ses tonu ve duygunun algılanması Sesbilimsel Bileşenler; Sözcüklerin ve tümcelerin algılanmasıdır. Anlambilimsel Bileşenler; Sözcükler ve tümceler arası ilişkileri anlama aşamasıdır. İnsan deneyimleri, kültür, dünya bilgisi etki eder. Kullanımbilimsel Bileşenler; İletişimsel veriler dinleyici tarafından algılanmaya başlandığında devreye girer. İletinin algılanmasında önemli olan faktörler; Tutalılığa iki açıdan bakılır; Not: Her konuşma bir metin değeri taşımaz. Anlam taşımayan konuşmalar olabilir. Konuşma Ediniminin Gerektirdiği Alt Beceriler
  1. Dilin seslerini tanıma – çıkarma
  2. Sözcük vurgularını kullanma
  3. Cümle içinde vurgunun ayırt edici işlevini tanıma – kullanma
  4. Ezgileme biçimlerini tanıma kullanma
  5. Kavşak, durak, ton ile verilen anlamayı kullanma
  6. Konuşma sezdirimini kullanma
  7. Söz parçalarının iletişim değerlerini tanıma – kullanma
  8. Dilsel birimler arasındaki dizimsel – dizgisel işlevleri tanıma kullanma
  9. Açılımlama yapma
Kavşak: Bir soluklanmadır. Ton: Bir hecenin tiz ya da bas olarak söylenmesidir. Anlam ayırıcı görev yapar. Ezgi: Bir metnin bütünündeki tonlamaya denir. Düz söz: Hava karardı. Edim söz: Havanın karardığını hatırlattığınız için size teşekkür ederim. (Eylemi ortaya koyuyoruz.) Etki söz: - Hava karardı. | - Işıkları mı açmamı istiyorsunuz, açayım. Açılımlama Yapma: Bir konuyu anlatırken farklı bakış açıları ile farklı olarak söylemedir. Konu aynıdır, söyleyiş farklıdır. Dizimsel ilişkide kelimeler yer değiştirmez, dizisel ilişkide değiştirebilir. Konuşma Durumunun Öğeleri; Sözün bağlamında konuşma iki değişken etkisindedir; Not: Konuşmayı yazmadan ayıran en önemli özellik; dinleyicinin boşlukları zihninde doldurabilmesidir. Konuşma Durumunun Öğeleri; Konuşma Süreci ve Gelişimi Sözlü metin üretiminde dilsel düzenlemeler;