Anasayfa / 8. SINIF

8. Sınıf Görsel, Grafik ve Tablo Yorumlama Konu Anlatımı

8. sınıf Türkçe dersi ve LGS için Görsel, Grafik ve Tablo Yorumlama konusunu bu sayfada ayrıntılı açıklamalar ve adım adım çözülmüş özgün sorularla bulabilirsiniz. Konu; çözüm stratejileri, gruplandırılmış sütun grafiği, çok çizgili grafik, karşılaştırmalı daire grafiği, çok değişkenli tablo, grafik-metin eşleştirme ve afiş yorumlama başlıklarıyla anlatılmıştır.

Bütün sorular hesap gerektirmeyen, sözel yorum sorularıdır. Sayfada ayrıca LGS’de sık karşılaşılan tuzaklar ve sıkça sorulan sorular yer almaktadır.

🗺️ Kavram Haritası

GÖRSEL, GRAFİK VE TABLO YORUMLAMA

Bir kutucuğa tıklayarak ilgili bölüme gidebilirsiniz.

LGS’de Görsel, Grafik ve Tablo Okuma

Görsel, grafik ve tablo yorumlama soruları; verilen bilgileri okuma, karşılaştırma ve bunlardan sözel yargılara ulaşma becerisini ölçer.
LGS’de bu sorular genellikle bir metinle birlikte verilir. Öğrenciden metin ile grafiği birleştirmesi, hangi yargının desteklendiğini ya da desteklenmediğini bulması beklenir.

Soru TipiSizden İstenen
Ulaşılabilir / ulaşılamaz yargıGrafik veya tablodan hangi yargının çıkarılıp çıkarılamayacağını bulmak
Koşula uygun seçenekTablodaki bilgileri birden fazla koşulla birlikte değerlendirmek
Grafik-metin eşleştirmeBir metinde anlatılan durumu yansıtan grafiği bulmak
Görselde yer verilmeyen bilgiAfiş, duyuru veya infografikte hangi bilginin eksik olduğunu bulmak

1. Çözüm Stratejileri

AdımNe Yapılır?
1. Başlığı okuGrafik veya tablonun neyi, hangi zaman aralığında, kimler için gösterdiğini belirleyin.
2. Eksenleri ve birimi inceleDeğerler kişi sayısı mı, yüzde mi, milimetre mi? Birim, yorumu doğrudan etkiler.
3. Lejantı (açıklamayı) okuÇok renkli grafiklerde hangi rengin neyi gösterdiğini belirleyin.
4. Soru kökünü belirle“Ulaşılabilir, ulaşılamaz, desteklenir, desteklenmez” ifadelerinin altını çizin.
5. Seçenekleri tek tek deneHer seçeneği grafikle karşılaştırın. Bir seçeneğin yalnızca bir bölümünün bile yanlış olması onu yanlış yapar.

2. Yargı Tuzakları

Grafik ve tablo sorularında yanlış seçenekler genellikle şu tuzaklardan biriyle hazırlanır:

TuzakAçıklamaÖrnek Yargı
Neden bildirmeGrafikte olmayan bir sebep öne sürülür.Hava ısındığı için ziyaretçi azalmıştır.
Geleceğe yönelik tahminGrafikte olmayan bir zaman hakkında yargı bildirilir.Gelecek yıl katılım daha da artacaktır.
GenellemeSınırlı bir veri herkese ve her zamana genellenir.Kız öğrenciler robotiği sevmez.
Kişisel bilgiGrafikte yer almayan, öğrencinin kendi bildiği bir bilgi kullanılır.Bu ilçe deniz kenarında olduğu için…
Yüzde ile sayıyı karıştırmaYüzde veren bir grafikten kişi sayısıyla ilgili yargı çıkarılır.Bisikletle gelen öğrenci sayısı artmıştır.
Kısmen doğru seçenekSeçeneğin bir bölümü doğru, bir bölümü yanlıştır.A’da yağış sürekli azalmış, B’de ise sürekli artmıştır.

3. Gruplandırılmış Sütun Grafiği

Her kategori için iki veya daha fazla sütunun yan yana verildiği grafiklerdir. Bu grafiklerde hem kategoriler arası hem de aynı kategorideki gruplar arası karşılaştırma yapılır.

Okulumuzdaki Kulüplere Katılan Öğrenci Sayısı

Kız öğrenci   Erkek öğrenci

Satranç
12
18
Tiyatro
20
8
Robotik
10
22
Doğa
15
15
Müzik
18
10

(Sayılar öğrenci sayısını gösterir.)

YargıDurumAçıklama
Tiyatro kulübünde kız öğrenciler çoğunluktadır.UlaşılabilirMavi sütun turuncudan uzundur.
Doğa kulübünde kız ve erkek öğrenci sayısı eşittir.Ulaşılabilirİki sütun aynı uzunluktadır.
Erkek öğrencilerin en çok katıldığı kulüp robotiktir.UlaşılabilirEn uzun turuncu sütun robotikte.
Kız öğrenciler robotik kulübünü sevmez.UlaşılamazGenelleme ve duygu bildirir.
Gelecek yıl tiyatro kulübünün üye sayısı artacaktır.UlaşılamazGeleceğe yönelik tahmindir.

4. Çok Çizgili Grafik

İki veya daha fazla durumun zaman içindeki değişimini aynı grafikte gösterir. Çizgilerin kesiştiği yer, iki durumun sıralamasının değiştiği yeri gösterir.

A ve B İlçelerinde Aylara Göre Yağış Miktarı

A ilçesi   B ilçesi

020406080100OcaŞubMarNisMayHaz

Dikey eksen: yağış miktarı (mm) · Yatay eksen: aylar

Örnek Soru-1

Bu grafiğe göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

A) A ilçesinde yağış miktarı ocaktan hazirana kadar sürekli azalmıştır.

B) B ilçesinde en çok yağış nisan ayında görülmüştür.

C) Mart ayına kadar A ilçesi, B ilçesinden daha yağışlıdır.

D) B ilçesinde yağış miktarı ocaktan hazirana kadar sürekli artmıştır.

SeçenekGrafikle KarşılaştırmaSonuç
AMavi çizgi her ay alçalmıştır.Ulaşılabilir
BTuruncu çizginin en yüksek noktası nisandadır.Ulaşılabilir
COcak, şubat ve martta mavi çizgi turuncunun üstündedir.Ulaşılabilir
DTuruncu çizgi nisandan sonra alçalmıştır. “Sürekli artmıştır” ifadesi yanlıştır.Ulaşılamaz

✅ Çözüm

Doğru cevap D seçeneğidir. Bu seçenek, nisana kadar doğru olan bir bilgiyi bütün döneme genellediği için yanlıştır.

5. Karşılaştırmalı Daire Grafiği

İki farklı zamanı veya grubu karşılaştırmak için iki daire grafiği yan yana verilebilir. Daire grafikleri bir bütünün yüzde olarak nasıl dağıldığını gösterir.

Öğrencilerin Okula Geliş Şekilleri

2016 Yılı

Servis %40
Yürüyerek %30
Özel araç %20
Bisiklet %10

2026 Yılı

Servis %30
Yürüyerek %25
Özel araç %20
Bisiklet %25
YargıDurumAçıklama
Bisikletle gelenlerin payı artmıştır.Ulaşılabilir%10’dan %25’e çıkmıştır.
İki yılda da en çok tercih edilen geliş şekli servistir.UlaşılabilirHer iki grafikte de en büyük dilim servistir.
Özel araçla gelenlerin payı değişmemiştir.Ulaşılabilirİki yılda da %20’dir.
2026’da bisikletle gelen öğrenci sayısı artmıştır.UlaşılamazGrafik yüzde gösterir. Okuldaki toplam öğrenci sayısı bilinmediği için kişi sayısı hakkında yargıya varılamaz.
Bisiklet yolları yapıldığı için bisiklet tercihi artmıştır.UlaşılamazNeden bildirir.

⚠️ Uyarı

LGS’de en sık kullanılan tuzaklardan biri yüzde ile sayıyı karıştırmaktır. Bir payın artması, o gruptaki kişi sayısının arttığını göstermez. Toplam kişi sayısı verilmemişse yalnızca pay (oran) hakkında yargıya varılabilir.

6. Çok Değişkenli Tablo

LGS’de tablolar genellikle birden fazla koşulu aynı anda karşılayan seçeneği bulmak için kullanılır. Bu sorularda koşullar tek tek tabloya uygulanarak seçenekler elenir.

Spor Merkezindeki Kurslar

KursGünlerYaş GrubuÜcretAlan
YüzmeSalı – Perşembe7-14ÜcretliKapalı
BasketbolPazartesi – Çarşamba10-16ÜcretsizKapalı
AtletizmCumartesi8-14ÜcretsizAçık
TenisCumartesi – Pazar12-18ÜcretliAçık
OkçulukPazar10-18ÜcretliAçık

Örnek Soru-2

On üç yaşındaki Defne, yalnızca hafta sonu yapılan ve ücretsiz olan bir kursa katılmak istemektedir.

Buna göre Defne aşağıdaki kurslardan hangisine katılabilir?

A) Basketbol B) Atletizm C) Tenis D) Okçuluk

KoşulUyan Kurslar
Hafta sonu yapılmalıAtletizm, Tenis, Okçuluk
Ücretsiz olmalıAtletizm (Tenis ve okçuluk ücretlidir.)
13 yaşa uygun olmalıAtletizm (8-14) ✓

✅ Çözüm

Üç koşulu birlikte sağlayan tek kurs atletizmdir. Doğru cevap B seçeneğidir.

🔎 İpucu

Çok koşullu sorularda en çok seçeneği eleyen koşulla başlayın. Bu soruda “hafta sonu” koşulu ilk adımda iki kursu eler.

7. Grafik-Metin Eşleştirme

Bu sorularda bir metinde anlatılan değişim verilir ve bu değişimi doğru yansıtan grafik istenir. Metindeki “arttı, azaldı, değişmedi, yeniden yükseldi” gibi ifadeler grafikteki çizginin yönüyle karşılaştırılır.

Örnek Soru-3: Metin

Okul bahçesine diktiğimiz fidan ilk üç ay boyunca hızla uzadı. Dördüncü ay yaşanan kuraklık nedeniyle boyu hiç uzamadı. Beşinci ay yağmurların başlamasıyla fidan yeniden uzamaya başladı.

A)

B)

C)

D)

(Grafiklerde yatay eksen ayları, dikey eksen fidanın boyunu göstermektedir.)

SeçenekÇizginin DurumuMetinle Uyumu
AÜç ay yükselir, dördüncü ay düz kalır, beşinci ay yeniden yükselir.Uyumlu
BHer ay yükselir. Dördüncü aydaki duraklama görülmez.Uyumsuz
CDördüncü ay alçalır. Oysa fidanın boyu kısalmamış, yalnızca uzamamıştır.Uyumsuz
Dİlk ay düz kalır. Oysa fidan ilk aylarda hızla uzamıştır.Uyumsuz

✅ Çözüm

Doğru cevap A seçeneğidir.

⚠️ Uyarı

“Değişmedi, uzamadı, sabit kaldı” ifadeleri çizgide düz bir bölüm olarak görünür. Bu ifadeleri “azaldı” ile karıştırmayın.

8. Afiş ve Duyuru Yorumlama

Afiş ve duyuru sorularında görseldeki bilgiler dikkatle okunur. Genellikle görselde yer verilen veya verilmeyen bilgi ya da afişin amacı sorulur.

📚 🔄 📖

KİTAP TAKAS GÜNÜ

“Bir kitap getir, bir kitap götür!”

📅 20 Kasım Cuma

📍 Okul Kütüphanesi

Getireceğiniz kitapların temiz ve sağlam olmasına dikkat ediniz.

Örnek Soru-4

Bu afişte aşağıdakilerden hangisine yer verilmemiştir?

A) Etkinliğin yapılacağı yere B) Etkinliğin yapılacağı güne

C) Etkinliğin başlama saatine D) Getirilecek kitapların özelliğine

Çözüm: Afişte yer (Okul Kütüphanesi), gün (20 Kasım Cuma) ve kitapların özelliği (temiz ve sağlam) belirtilmiştir. Etkinliğin saatine ise yer verilmemiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

💡 Bilgilendirme

Afiş yorumlarken şu soruları sorun: Afiş neyi duyuruyor? Kime sesleniyor? Hangi bilgileri veriyor? Görseller neyi simgeliyor? Okuru hangi davranışa çağırıyor?

9. Sık Yapılan Hatalar

HataDoğrusu
Başlığı ve birimi okumadan yorum yapmakÖnce grafiğin neyi ve hangi birimle gösterdiği belirlenmelidir.
Yüzde veren grafikten kişi sayısı hakkında yargıya varmakToplam sayı verilmemişse yalnızca oranlar karşılaştırılabilir.
“Değişmedi” ile “azaldı”yı karıştırmakDüz çizgi değişmediği, alçalan çizgi azaldığı anlamına gelir.
Seçeneğin yalnızca bir bölümünü kontrol etmekSeçenekteki bütün yargılar grafikle karşılaştırılmalıdır.
Kendi bilgisini grafiğe eklemekYalnızca grafikte ve metinde verilen bilgiler kullanılmalıdır.
Lejantı okumadan renkleri karıştırmakÇok renkli grafiklerde her rengin neyi gösterdiği önce belirlenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

❓ Grafik sorularında ilk olarak neye bakmalıyım?

Önce grafiğin başlığını, sonra eksenleri ve birimini, çok renkli grafiklerde ise lejantı okuyun. Ardından soru kökünü belirleyip seçenekleri tek tek grafikle karşılaştırın.

❓ Bir yargıya ulaşılıp ulaşılamayacağını nasıl anlarım?

Yargı grafikte açıkça görülüyorsa veya grafikten kesin olarak çıkarılabiliyorsa ulaşılabilir. Neden, tahmin, genelleme, duygu ya da grafikte olmayan bir bilgi içeriyorsa ulaşılamaz.

❓ Daire grafiğinde payın artması kişi sayısının arttığını gösterir mi?

Hayır. Daire grafiği yüzde gösterir. Toplam kişi sayısı verilmemişse bir payın artması, o gruptaki kişi sayısının arttığı anlamına gelmez.

❓ Çok çizgili grafiklerde çizgilerin kesişmesi ne anlama gelir?

Çizgilerin kesiştiği yerde iki durum yaklaşık olarak eşitlenmiştir. Kesişmeden sonra hangi durumun önde olduğu değişir.

❓ Tablo sorularında nasıl hızlı çözüm yaparım?

Koşulları tek tek tabloya uygulayın. En çok seçeneği eleyen koşulla başlarsanız çözüme daha hızlı ulaşırsınız.

❓ Bu sorular hesap yapmayı gerektirir mi?

Türkçe dersindeki görsel, grafik ve tablo soruları genellikle hesap değil, karşılaştırma ve yorum gerektirir. Önemli olan verileri doğru okumak ve yargıyı grafikle karşılaştırmaktır.

Hazırlayan: Bilal KIŞ