Anasayfa / 6. SINIF

6. Sınıf Görsel, Grafik ve Tablo Yorumlama Konu Anlatımı

6. sınıf Türkçe dersi Görsel Okuma ve Yorumlama konusu, bu sayfada Bilal Kış tarafından Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne uygun olarak anlatılmıştır. Fotoğraf ve afiş yorumlama, sütun, çizgi ve daire grafikleri, tablo yorumlama ile harita ve kroki okuma konuları, ulaşılabilen ve ulaşılamayan yargıları gösteren örneklerle açıklanmıştır.

🗺️ Kavram Haritası

GÖRSEL OKUMA VE YORUMLAMA

Bir kutucuğa tıklayarak ilgili bölüme gidebilirsiniz.

Görsel Okuma Nedir?

Görsel okuma; resim, fotoğraf, afiş, sembol, grafik, tablo, harita ve kroki aracılığıyla aktarılan bilgileri doğru anlama, karşılaştırma ve bunlardan sonuç çıkarma becerisidir.

💡 Bilgilendirme

Görsel okuma bize şunları kazandırır:

  • Dikkatli gözlem: Görseldeki küçük ayrıntıları fark etmemizi sağlar.
  • Eleştirel düşünme: Görseldeki mesajı sorgulamamızı ve neden-sonuç ilişkisi kurmamızı sağlar.
  • Günlük hayata uyum: Tabelaları, afişleri, haber grafiklerini doğru anlamamıza yardım eder.

1. Görsel Yorumlama

Fotoğraf, resim, afiş ve sembollerdeki ana fikri, duyguyu veya verilmek istenen mesajı yakalama becerisidir.

Görsel Yorumlama-1

GÖRSEL: Yağmurlu bir günde otobüs durağı

🌧️🌧️🌧️
🧓 ☂️ 👦
🚏 🚌

Yağmur yağarken otobüs durağında bekleyen yaşlı bir kadına, yanındaki çocuk şemsiyesini tutuyor. Çocuğun kendisi ıslanıyor.

✅ Çözüm

Bu görselden şu yargılara ulaşılabilir:

  • Hava yağmurludur.
  • Çocuk, yaşlı kadına yardım etmektedir.
  • Çocuk, kendisi ıslanmayı göze alarak başkasını düşünmüştür.
  • Kişiler otobüs beklemektedir.

⚠️ Uyarı

Bu görselden “Çocuk okula gitmek için otobüs beklemektedir.” yargısına ulaşılamaz. (Görselde çocuğun nereye gittiğine dair bir ipucu yoktur.)

Görsel Yorumlama-2: Afiş

AFİŞ: “Her Damla Değerlidir!”

🚰
💧💧💧
🌍

Damlayan bir musluğun altında, damlaların içinde küçük bir Dünya resmi görülüyor. Afişin altında “Musluğu kapat, geleceği koru!” yazıyor.

✅ Çözüm

Bu afiş için yapılabilecek yorumlar:

  • Afiş, su israfına dikkat çekmek amacıyla hazırlanmıştır. (Damlayan musluk bunu gösterir.)
  • Suyu korumak, Dünya’nın geleceğini korumakla ilişkilendirilmiştir. (Damlaların içindeki Dünya resmi bunu simgeler.)
  • Afiş, okuyucuyu harekete geçmeye, yani musluğu kapatmaya çağırmaktadır.

2. Grafik ve Tablo Yorumlama

Grafik ve tablolardaki verileri inceleyerek sözel çıkarımlar yapma sürecidir.
Neyi ölçer? Verileri karşılaştırma, artış ve azalışları görme, en az ve en fazla olanı belirleme, “ulaşılabilir” ve “ulaşılamaz” yargıları ayırt etme becerisini ölçer.

🔎 İpucu

Grafik ve tablo okurken üç altın kural:

  • Kendi bilginizi katmayın. Yalnızca grafikte verilen bilgilere göre yorum yapın.
  • “Çünkü, kesinlikle, bu yüzden” gibi ifadelere dikkat edin. Grafikte nedenler yer almaz, neden bildiren yargılar genellikle ulaşılamaz yargılardır.
  • Başlığı mutlaka okuyun. Grafiğin neyi gösterdiğini (kişi sayısı mı, yüzde mi, yıl mı) önce belirleyin.

Grafik Yorumlama-1: Sütun Grafiği

Fidan Dikim Kampanyasında Sınıfların Diktiği Fidan Sayısı

5-A30
5-B45
6-A60
6-B40
7-A55

✅ Çözüm

Bu grafikten şu yargılara ulaşılabilir:

  • En çok fidanı 6-A sınıfı dikmiştir.
  • En az fidanı 5-A sınıfı dikmiştir.
  • 7-A sınıfı, 6-B sınıfından daha fazla fidan dikmiştir.
  • 6-B sınıfı, 5-A sınıfından daha fazla fidan dikmiştir.

⚠️ Uyarı

Bu grafikten “6-A sınıfı, öğrenci sayısı fazla olduğu için en çok fidanı dikmiştir.” yargısına ulaşılamaz. (Grafikte sınıfların öğrenci sayıları yer almaz.)

Grafik Yorumlama-2: Yıllara Göre Değişim

Kitap Okuma Yarışmasına Yıllara Göre Katılan Öğrenci Sayısı

202140
202255
202350
202470
202585

✅ Çözüm

Bu grafikten şu yargılara ulaşılabilir:

  • Yarışmaya en çok öğrenci 2025 yılında katılmıştır.
  • 2022’den 2023’e geçerken katılımcı sayısında azalma olmuştur.
  • 2023 yılından sonra katılımcı sayısı her yıl artmıştır.
  • Beş yıllık dönemdeki en düşük katılım 2021 yılındadır.

⚠️ Uyarı

Bu grafikten “2023 yılında yarışmanın ödülleri az olduğu için katılım düşmüştür.” yargısına ulaşılamaz. (Grafikte ödüllerle ilgili bir bilgi yoktur.)

Grafik Yorumlama-3: Daire Grafiği

Öğrencilerin Okula Geliş Şekilleri

Yürüyerek %45   Servisle %30   Toplu taşımayla %15   Bisikletle %10

✅ Çözüm

Bu grafikten şu yargılara ulaşılabilir:

  • Öğrencilerin çoğu okula yürüyerek gelmektedir.
  • Okula en az tercih edilen geliş şekli bisiklettir.
  • Servisle gelenler, toplu taşımayla gelenlerden fazladır.

⚠️ Uyarı

Bu grafikten “Bisikletle gelen öğrenciler okula daha erken ulaşır.” yargısına ulaşılamaz. (Grafikte okula varış süreleri yer almaz.)

Tablo Yorumlama

Dört Arkadaşın Bir Ay Boyunca Okuduğu Kitap Sayısı (Türlere Göre)

ÖğrenciRomanHikâyeŞiirBilim
Emre3102
Zehra1221
Can0411
Elif2203

✅ Çözüm

Bu tablodan şu yargılara ulaşılabilir:

  • Can bu ay hiç roman okumamıştır.
  • Elif en çok bilim kitabı okumuştur.
  • Hikâye türünde en çok kitap okuyan Can’dır.
  • Emre ile Elif bu ay şiir kitabı okumamıştır.

⚠️ Uyarı

Bu tablodan “Can romanları sıkıcı bulduğu için roman okumamıştır.” yargısına ulaşılamaz. (Tabloda öğrencilerin tercih nedenleri yer almaz.)

3. Harita ve Kroki Yorumlama

Görsel ve konumsal bilgileri doğru okuma, değerlendirme ve bunlardan çıkarımda bulunma becerisidir.

KavramAçıklama
KrokiBir yerin kuşbakışı görünümünün ölçüsüz ve kabataslak çizimidir.
HaritaYeryüzünün tamamının veya bir bölümünün ölçekli olarak düz bir yüzeye aktarılmasıdır. Lejant ve yön oku bulunur.

🔎 İpucu

Harita ve kroki sorularında dikkat edilmesi gerekenler:

  • Yön okunu bulun. Yön oku yoksa üst taraf kuzey, alt taraf güney, sağ taraf doğu, sol taraf batı kabul edilir.
  • Lejantı (açıklama kutusunu) mutlaka okuyun. Simgelerin anlamı orada verilir.
  • “Sağa döndü, sola döndü” ifadelerinde kendinizi hareket eden kişinin yerine koyun.
  • Haritada veya krokide yer almayan bilgileri soruya katmayın.

Örnek Kroki: İstasyon Mahallesi

⬆️ KUZEY

🏥 HASTANEOKUL
CADDESİ
🏤 POSTANE
İSTASYON CADDESİ
🏪 MARKETOKUL
CADDESİ
📚 KÜTÜPHANE

✅ Çözüm

Bu krokiden şu yargılara ulaşılabilir:

  • Hastane ile postane arasında Okul Caddesi bulunur.
  • Market, hastanenin güneyindedir.
  • Kütüphane, mahallenin güneydoğusunda yer alır.
  • İstasyon Caddesi doğu-batı yönünde uzanır.

⚠️ Uyarı

Bu krokiden “Hastane, mahallenin en büyük binasıdır.” yargısına ulaşılamaz. (Krokide binaların büyüklüğüyle ilgili bir bilgi yoktur.)

Örnek Harita: Hayalî Bir Bölge

⬆️ KUZEY

🌲 Çam Ormanı🏘️ Yeşilköy⛰️ Kar Dağları
🌾 Geniş Ova〰️ Gümüş Çayı🏘️ Pınarbaşı
🏖️ Mavi Koy🌊 Ayna Gölü🌾 Tarlalar

Lejant (Açıklama Kutusu)

SimgeAnlamı
⛰️Dağlık alan
🌲Orman
🏘️Yerleşim yeri
〰️Akarsu
🌊Göl
🌾Tarım alanı

✅ Çözüm

Bu haritadan şu yargılara ulaşılabilir:

  • Bölgenin kuzeydoğusu dağlıktır.
  • Yerleşim yerleri Gümüş Çayı’nın yakınında kurulmuştur.
  • Ayna Gölü bölgenin güneyindedir.
  • Bölgede orman, ova, akarsu ve göl bir arada bulunmaktadır.

⚠️ Uyarı

Bu haritadan “Yeşilköy, bölgenin en kalabalık yerleşim yeridir.” yargısına ulaşılamaz. (Haritada nüfusla ilgili bir bilgi yoktur.)

Konuyu pekiştirmek için 6. sınıf görsel, grafik ve tablo yorumlama çalışma kâğıtlarına ve görsel yorumlama testlerine de göz atabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

6. sınıf görsel okuma konusu hangi başlıkları kapsar?

Konu; fotoğraf, resim ve afiş yorumlama, sütun, çizgi ve daire grafiklerini okuma, tablo yorumlama ile harita ve kroki okuma başlıklarından oluşur.

Bir afiş nasıl yorumlanır?

Önce afişteki görsel ögelere ve yazılara bakılır, ardından afişin hangi amaçla hazırlandığı ve okuyucudan ne istediği belirlenir. Örneğin damlayan bir musluk ve “Musluğu kapat, geleceği koru!” yazısı, afişin su israfına dikkat çekmek için hazırlandığını gösterir.

Konu anlatımında örnek grafik ve tablolar var mı?

Evet. Sütun, çizgi ve daire grafiği, tablo, kroki ve harita için birer örnek verilmiş, her örnekte ulaşılabilen yargılar ve ulaşılamayan bir yargı gösterilmiştir.

Konuyla ilgili çalışma kâğıdı ve test var mı?

Evet. 6. sınıf görsel, grafik ve tablo yorumlama çalışma kâğıtları ile görsel yorumlama testleri sitemizde PDF olarak, cevap anahtarlarıyla birlikte ücretsiz indirilebilir.

Hazırlayan: Bilal KIŞ